Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, phần mềm ngày càng trở thành tài sản có giá trị lớn, thậm chí là nguồn thu nhập chính của cá nhân, doanh nghiệp. Khi chủ sở hữu phần mềm qua đời, vấn đề khai nhận di sản phần mềm và công chứng văn bản thừa kế bản quyền phần mềm đặt ra nhiều yêu cầu pháp lý đặc thù so với tài sản hữu hình. Không chỉ liên quan đến pháp luật thừa kế, thủ tục này còn chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật sở hữu trí tuệ. Việc hiểu đúng bản chất pháp lý của bản quyền phần mềm là yếu tố quyết định để công chứng văn bản khai nhận di sản hợp pháp và an toàn.
>>> Xem thêm: Nên đến văn phòng công chứng nào khi giấy tờ nhà đất còn thiếu sót?
1. Bản quyền phần mềm có phải là di sản thừa kế không?

Theo “Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015”, tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Quyền tác giả đối với phần mềm máy tính được xếp vào nhóm quyền tài sản.
Đồng thời, “Điều 18 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022)” xác định quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định.
Do đó:
-
Bản quyền phần mềm là quyền tài sản;
-
Quyền tài sản này được để lại thừa kế theo “Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015”.
Vì vậy, khai nhận di sản phần mềm là hoàn toàn có căn cứ pháp lý.
2. Phạm vi quyền được thừa kế đối với bản quyền phần mềm
Cần phân biệt rõ:
-
Quyền nhân thân của tác giả;
-
Quyền tài sản gắn với bản quyền phần mềm.
Theo “Điều 19 Luật Sở hữu trí tuệ”, quyền nhân thân (như quyền đứng tên tác giả) không được chuyển giao, trừ quyền công bố tác phẩm trong một số trường hợp.
Theo “Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ”, quyền tài sản bao gồm:
-
Quyền sao chép;
-
Quyền phân phối;
-
Quyền cho thuê;
-
Quyền truyền đạt phần mềm đến công chúng;
-
Quyền khai thác giá trị thương mại.
Chỉ quyền tài sản này mới là đối tượng của khai nhận di sản phần mềm.
3. Điều kiện công chứng văn bản khai nhận di sản bản quyền phần mềm
Công chứng văn bản khai nhận di sản bản quyền phần mềm chỉ được thực hiện khi:
-
Người chết là chủ sở hữu hợp pháp quyền tài sản đối với phần mềm;
-
Thời hạn bảo hộ quyền tài sản chưa hết.
Theo “Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ”, thời hạn bảo hộ quyền tài sản đối với phần mềm là 75 năm hoặc 50 năm, tùy từng trường hợp xác định thời điểm công bố và tác giả.
Công chứng viên phải kiểm tra:
-
Tư cách chủ thể để lại di sản;
-
Phạm vi quyền tài sản được thừa kế;
-
Thời hạn bảo hộ còn hiệu lực.
>>> Xem thêm: Nên chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ công chứng hay tư nhân?
4. Hồ sơ công chứng khai nhận di sản phần mềm

Ngoài hồ sơ thừa kế thông thường, khai nhận di sản phần mềm thường cần bổ sung:
-
Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả phần mềm (nếu có);
-
Tài liệu chứng minh quá trình sáng tạo, sở hữu phần mềm;
-
Hợp đồng khai thác, chuyển giao, cấp phép phần mềm;
-
Tài liệu chứng minh nguồn thu từ phần mềm (nếu có).
Theo “Điều 40 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có quyền yêu cầu người yêu cầu công chứng cung cấp thêm tài liệu để xác minh quyền sở hữu di sản.
5. Trình tự công chứng văn bản khai nhận di sản bản quyền phần mềm
Quy trình cơ bản gồm:
-
Xác định di sản là quyền tài sản đối với phần mềm;
-
Xác định người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật;
-
Lập văn bản khai nhận di sản;
-
Niêm yết việc khai nhận di sản theo quy định;
-
Ký và công chứng văn bản khai nhận di sản.
Theo “Điều 58 Luật Công chứng 2014”, việc niêm yết nhằm bảo đảm không bỏ sót người thừa kế và hạn chế tranh chấp phát sinh.
6. Đăng ký ghi nhận người thừa kế bản quyền phần mềm sau công chứng
Văn bản công chứng không tự động làm phát sinh hiệu lực đối kháng với bên thứ ba nếu không thực hiện thủ tục ghi nhận tại cơ quan có thẩm quyền.
Theo “Điều 51 Luật Sở hữu trí tuệ”, người thừa kế cần:
-
Nộp hồ sơ đề nghị ghi nhận thay đổi chủ sở hữu quyền tác giả;
-
Thực hiện tại Cục Bản quyền tác giả.
Đây là bước hoàn tất để khai nhận di sản phần mềm có giá trị pháp lý trọn vẹn.
>>> Xem thêm: Cách lập văn bản khai nhận di sản khi làm công chứng thừa kế
7. Trường hợp có tranh chấp về bản quyền phần mềm
Nếu phát sinh tranh chấp về:
-
Tác giả thực sự của phần mềm;
-
Chủ sở hữu quyền tài sản;
-
Phạm vi quyền được thừa kế,
thì:
-
Công chứng viên phải từ chối công chứng;
-
Các bên phải khởi kiện tại Tòa án.
Theo “Điều 26 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015”, tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
8. Rủi ro pháp lý thường gặp khi khai nhận di sản phần mềm
Một số rủi ro điển hình gồm:
-
Nhầm lẫn giữa quyền nhân thân và quyền tài sản;
-
Phần mềm do nhiều người đồng tác giả;
-
Phần mềm được tạo ra theo hợp đồng lao động hoặc hợp đồng thuê;
-
Thời hạn bảo hộ đã hết nhưng vẫn tiến hành khai nhận.
Theo “Điều 39 Luật Sở hữu trí tuệ”, trong nhiều trường hợp, chủ sở hữu quyền tài sản không phải là tác giả, cần đặc biệt thận trọng khi xác định di sản.
Kết luận
Công chứng văn bản khai nhận di sản bản quyền phần mềm là thủ tục có tính chuyên sâu, giao thoa giữa pháp luật thừa kế, công chứng và sở hữu trí tuệ. Việc thực hiện đúng khai nhận di sản phần mềm không chỉ giúp người thừa kế hợp pháp hóa quyền khai thác giá trị thương mại, mà còn phòng ngừa rủi ro tranh chấp trong môi trường kinh doanh số. Đối với các di sản là phần mềm có giá trị lớn, người thừa kế nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và tham vấn chuyên gia pháp lý trước khi tiến hành công chứng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> So sánh quy định công chứng hợp đồng mua bán xe và tài sản khác
>>> Mẫu giấy ủy quyền nhận tiền công chứng đúng chuẩn năm 2025
>>> Công chứng ngoài trụ sở tại nhà hàng, khách sạn theo yêu cầu
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội cung cấp dịch vụ công chứng ngoài trụ sở theo yêu cầu
>>> Các loại giấy tờ thường dùng trong thủ tục công chứng giao dịch dân sự
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com




![Có cần phải công chứng giấy tờ khai nhận thừa kế đất? [Giấy tờ và thủ tục 2023] thu-tuc-khai-nhan-thua-ke](https://congchungquanhadong.com/wp-content/uploads/2023/07/thu-tuc-khai-nhan-thua-ke-150x150.png)






