Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuNhà ở và quyền sử dụng đất là những loại tài sản có giá trị lớn, thường được để lại làm di sản thừa kế. Trên thực tế, không ít trường hợp đất chưa được cấp Sổ đỏ khiến nhiều người băn khoăn: Đất không có Sổ đỏ có được chia thừa kế hay không? Để giải đáp thắc mắc này, hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây nhé.
>>>Xem thêm: Văn phòng công chứng cung cấp dịch vụ công chứng nhanh, uy tín tại Hà Nội.
Điều kiện để thực hiện quyền thừa kế quyền sử dụng đất
Theo khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai số 31/2024/QH15, người sử dụng đất chỉ được thực hiện quyền thừa kế khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Thửa đất không có tranh chấp hoặc nếu có thì đã được cơ quan có thẩm quyền giải quyết dứt điểm bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật;
- Quyền sử dụng đất không bị kê biên hoặc áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án khác;
- Vẫn còn trong thời hạn sử dụng đất theo quy định;
- Không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
Bên cạnh đó, tại điểm c khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 cũng quy định văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật dân sự.
Như vậy, so với quy định trước đây tại Điều 188 Luật Đất đai 2013 thì điều kiện bắt buộc phải có Giấy chứng nhận đã được loại bỏ.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng 04 điều kiện nêu trên chủ yếu áp dụng trong trường hợp người sử dụng đất để lại di sản theo di chúc. Khi lập di chúc, người sử dụng đất thể hiện ý chí của mình đối với việc phân chia tài sản; còn đối với thừa kế theo pháp luật thì không có sự thể hiện ý chí này.
Mặt khác, trong trường hợp lập di chúc bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực, người lập di chúc vẫn phải có Giấy chứng nhận thì mới đủ điều kiện để công chứng, chứng thực.
Đối với di chúc có người làm chứng hoặc không có người làm chứng, người đang sử dụng đất vẫn có thể thể hiện ý chí để lại quyền sử dụng đất dù chưa được cấp Sổ đỏ.
>>> Xem thêm: Tổng hợp các loại thuế phí cần phải nộp khi làm dịch vụ sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư mới mua năm 2026.
Không có Sổ đỏ vẫn có thể được chia thừa kế?
Theo Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, quyền sử dụng đất được xác định là di sản thừa kế trong các trường hợp sau:
– Nếu người chết để lại đất đã được cấp Giấy chứng nhận thì quyền sử dụng đất đó được coi là di sản, không phân biệt có hay không có tài sản gắn liền với đất;
– Trường hợp đất chưa có Sổ đỏ nhưng người chết có một trong các loại giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất thì quyền sử dụng đất vẫn được xác định là di sản, không phụ thuộc vào thời điểm mở thừa kế;
– Nếu đất chưa có Giấy chứng nhận và cũng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất nhưng có tài sản gắn liền với đất (như nhà ở, công trình xây dựng) thì việc giải quyết thừa kế được chia thành các trường hợp cụ thể:
- Nếu có văn bản của UBND có thẩm quyền xác nhận việc sử dụng đất là hợp pháp và đủ điều kiện cấp Sổ đỏ nhưng chưa được cấp, thì Tòa án sẽ giải quyết việc chia thừa kế bao gồm cả quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất;
- Nếu không có xác nhận hợp pháp nhưng có văn bản của UBND cho biết đất không vi phạm quy hoạch và có thể được xem xét giao quyền sử dụng, thì Tòa án sẽ giải quyết phần tài sản trên đất, đồng thời xác định ranh giới và tạm giao quyền sử dụng đất để cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận;
- Nếu có văn bản xác định việc sử dụng đất là không hợp pháp và tài sản trên đất không được phép tồn tại, thì Tòa án chỉ giải quyết tranh chấp đối với tài sản trên đất;
– Trường hợp đất không có Giấy chứng nhận, không có giấy tờ về quyền sử dụng đất và cũng không có tài sản gắn liền với đất, nếu phát sinh tranh chấp thì thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND theo quy định của pháp luật đất đai.
Theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán, khi quyền sử dụng đất được xác định là di sản thì sẽ được chia theo quy định về thừa kế.
Ngoài ra, theo khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/8/2024), điều kiện phải có Giấy chứng nhận khi nhận thừa kế quyền sử dụng đất không còn là yêu cầu bắt buộc.
Kết luận
Từ các quy định trên có thể thấy, đất không có Sổ đỏ vẫn có thể được chia thừa kế nếu đáp ứng đủ điều kiện theo pháp luật. Tuy nhiên, đối với các trường hợp sử dụng đất không hợp pháp thì quyền sử dụng đất không được coi là di sản và sẽ không được chia thừa kế.
>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng mua bán nhà được thực hiện qua mấy bước?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Không có Sổ đỏ vẫn có thể được chia thừa kế?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Thủ tục công chứng giấy ủy quyền bao gồm những gì? Thời hạn xét duyệt trong vòng bao lâu?
>>> Các vướng mắc khi làm thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu mà người dân cần chú ý.
>>> Top 9+ Văn phòng công chứng quận Đống Đa: Cập nhật mới nhất
>>> Các trường hợp hợp đồng nhà đất không bắt buộc công chứng