Thời gian qua, nhiều ý kiến đề xuất áp dụng hình thức thanh toán chuyển khoản bắt buộc khi mua bán nhà đất nhằm hạn chế tình trạng khai giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế để trốn thuế. Vậy hiện nay pháp luật có quy định bắt buộc chuyển khoản khi giao dịch nhà đất hay không và trường hợp nào việc khai giá “hai giá” có thể bị xử lý về Tội trốn thuế? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
Mua bán nhà đất có bắt buộc phải chuyển khoản để chống trốn thuế không?
Hiện nay, pháp luật chưa có quy định bắt buộc mọi giao dịch mua bán nhà đất phải thanh toán bằng hình thức chuyển khoản nhằm mục đích chống thất thu thuế. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 chỉ quy định về phương thức thanh toán trong hoạt động kinh doanh bất động sản kể từ ngày 01/8/2024 như sau:
>>> Xem thêm: Tìm các văn phòng công chứng thực hiện dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh, giao ngay trong ngày.
– Việc thanh toán trong các giao dịch bất động sản và dự án bất động sản do các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng nhưng phải phù hợp với quy định của pháp luật.
– Chủ đầu tư dự án, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản hoặc doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản khi nhận tiền thanh toán của khách hàng theo hợp đồng phải thực hiện thông qua tài khoản mở tại tổ chức tín dụng trong nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
– Trường hợp bên mua, bên thuê, bên nhận chuyển nhượng chậm thanh toán hoặc bên bán, bên cho thuê, bên chuyển nhượng chậm bàn giao bất động sản thì việc phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại do các bên thỏa thuận, đồng thời phải được ghi nhận trong hợp đồng.

Bên cạnh đó, khoản 4 Điều 9 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 cũng quy định một số trường hợp không phải thành lập doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, bao gồm:
– Cá nhân kinh doanh bất động sản với quy mô nhỏ, không phải thành lập doanh nghiệp nhưng vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai và nộp thuế theo quy định.
– Tổ chức, cá nhân bán nhà ở, công trình xây dựng hoặc phần diện tích sàn xây dựng không nhằm mục đích kinh doanh; hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng với quy mô nhỏ theo quy định của pháp luật.
Như vậy, quy định bắt buộc thanh toán qua tài khoản ngân hàng hiện chỉ áp dụng đối với khách hàng giao dịch với chủ đầu tư, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản hoặc doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản.
Đối với các giao dịch mua bán nhà ở giữa cá nhân với cá nhân không nhằm mục đích kinh doanh hoặc các trường hợp thuộc diện quy mô nhỏ thì pháp luật hiện hành không bắt buộc phải thanh toán bằng chuyển khoản.
Có thể thấy, người dân mua bán nhà đất phục vụ nhu cầu ở thông thường vẫn có quyền lựa chọn phương thức thanh toán theo thỏa thuận của các bên.
Tóm lại, đến thời điểm hiện nay chưa có quy định bắt buộc mua bán nhà đất phải chuyển khoản để chống trốn thuế.
Khai giá nhà đất “hai giá” khi nào bị xử lý về Tội trốn thuế?
Việc các bên lập hai mức giá chuyển nhượng khác nhau chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội trốn thuế khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.
>>> Xem thêm: Khi có đồng sở hữu, công chứng mua bán nhà đất cần những điều kiện gì?
(1) Số tiền thuế trốn từ 100 triệu đồng trở lên hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng thuộc trường hợp luật định
Theo khoản 1 Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017), người có hành vi khai không đúng giá chuyển nhượng nhằm trốn thuế với số tiền từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

Đối với trường hợp số tiền thuế trốn dưới 100 triệu đồng nhưng người vi phạm đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về Tội trốn thuế hoặc một trong các tội quy định tại các Điều 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 202, 250, 251, 253, 254, 304, 305, 306, 309 và 311 Bộ luật Hình sự mà chưa được xóa án tích thì vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Như vậy, thông thường chỉ khi số tiền thuế trốn từ 100 triệu đồng trở lên mới đủ căn cứ xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu số thuế trốn dưới mức này thì người vi phạm chủ yếu bị xử phạt vi phạm hành chính, trừ trường hợp đã có tiền sử vi phạm hoặc có án tích theo quy định nêu trên.
Cách xác định số thuế trốn
Số thuế trốn được xác định dựa trên phần chênh lệch giữa giá chuyển nhượng thực tế và giá ghi trong hợp đồng công chứng hoặc chứng thực.
Công thức xác định như sau:
Số thuế trốn = 2% × (Giá chuyển nhượng thực tế – Giá chuyển nhượng ghi trên hợp đồng công chứng, chứng thực)
(2) Có đủ căn cứ xác định dấu hiệu của Tội trốn thuế và vẫn còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự
Theo Điều 27, Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 và Điều 143 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cơ quan có thẩm quyền chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có đầy đủ dấu hiệu của tội phạm.
Điều này đồng nghĩa với việc người chuyển nhượng chỉ bị khởi tố khi có căn cứ xác định hành vi thuộc Tội trốn thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự và vẫn còn trong thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cụ thể:
– Trường hợp số thuế trốn từ 100 triệu đồng đến dưới 01 tỷ đồng thì hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự sau 05 năm kể từ ngày hành vi phạm tội được thực hiện.
– Trường hợp số thuế trốn từ 01 tỷ đồng đến dưới 1,5 tỷ đồng thì thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là 10 năm kể từ ngày thực hiện hành vi phạm tội.
Cần lưu ý rằng thời hiệu chỉ được áp dụng khi trong khoảng thời gian đó người phạm tội không thực hiện tội phạm mới có khung hình phạt cao nhất trên 01 năm tù, không cố tình trốn tránh và không bị cơ quan có thẩm quyền ra quyết định truy nã.
Kết luận: Hiện nay, pháp luật chưa bắt buộc mọi giao dịch mua bán nhà đất phải thanh toán bằng chuyển khoản để chống trốn thuế. Đồng thời, dù trong tương lai có quy định theo hướng này thì việc triển khai trên thực tế cũng sẽ gặp không ít khó khăn do còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong quá trình giao dịch và quản lý thuế.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội có hỗ trợ làm việc ngoài giờ hay ngày lễ không?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Có phải chuyển khoản khi mua bán nhà đất để chống trốn thuế?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất cần chuẩn bị những giấy tờ gì?
>>> Khi có đồng sở hữu, công chứng mua bán nhà đất cần những điều kiện gì?
>>> Địa chỉ dịch thuật đa ngôn ngữ hiếm uy tín nhất tại Hà Nội
>>> Công chứng di chúc đối với người bị cụt tay được thực hiện thế nào?
>>> Bồi thường đất không thỏa đáng có được khiếu nại không?
