Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp dân sự, thương mại, không hiếm trường hợp giao dịch đã được công chứng từ rất lâu nhưng chỉ phát sinh tranh chấp sau nhiều năm, thậm chí hàng chục năm kể từ thời điểm ký kết. Khi ký ức của các bên mờ nhạt, chứng cứ rời rạc, thì hồ sơ công chứng lưu trữ trở thành nguồn tài liệu có giá trị đặc biệt, đóng vai trò then chốt trong việc xác định sự thật khách quan và bảo vệ an toàn pháp lý của giao dịch. Bài viết phân tích chuyên sâu lưu trữ hồ sơ công chứng trong các giao dịch phát sinh tranh chấp sau nhiều năm, làm rõ giá trị pháp lý lâu dài của hồ sơ lưu trữ theo quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Hàng nghìn khách hàng đã tin tưởng văn phòng công chứng – còn bạn thì sao?
1. Căn cứ pháp lý điều chỉnh lưu trữ hồ sơ công chứng và giá trị chứng cứ lâu dài

Việc lưu trữ HS công chứng được điều chỉnh bởi các quy định pháp luật sau:
-
Luật Công chứng 2014
-
Điều 61: Hồ sơ công chứng
-
Điều 62: Lưu trữ HS công chứng
-
-
Luật Lưu trữ 2011
-
Bộ luật Dân sự 2015
-
Điều 3: Nguyên tắc thiện chí, trung thực
-
Điều 401: Hiệu lực của hợp đồng
-
-
Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015
-
Điều 87: Chứng cứ và nguồn chứng cứ
-
📌 Các quy định này tạo cơ sở pháp lý để khẳng định HS công chứng lưu trữ có giá trị pháp lý lâu dài, không phụ thuộc vào thời điểm phát sinh tranh chấp.
2. Đặc thù của các giao dịch phát sinh tranh chấp sau nhiều năm
Các giao dịch phát sinh tranh chấp sau nhiều năm thường có những đặc điểm:
-
Thời gian kéo dài khiến chứng cứ khác bị thất lạc
-
Người tham gia giao dịch có thể đã qua đời hoặc mất năng lực hành vi
-
Thay đổi pháp luật, quy hoạch, chính sách quản lý tài sản
-
Khó xác minh lại ý chí tự nguyện tại thời điểm giao kết
➡️ Trong bối cảnh này, HS công chứng lưu trữ là tài liệu hiếm hoi phản ánh trọn vẹn bối cảnh pháp lý tại thời điểm giao dịch được xác lập.
>>> Xem thêm: Tiết kiệm tối đa công sức, chi phí và thời gian với dịch vụ sang tên sổ đỏ uy tín, chuyên nghiệp.
3. Giá trị pháp lý lâu dài của hồ sơ công chứng lưu trữ trong giải quyết tranh chấp

3.1. Hồ sơ công chứng lưu trữ là chứng cứ khách quan theo thời gian
Theo Điều 87 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, tài liệu công chứng là nguồn chứng cứ hợp pháp. HS lưu trữ:
-
Không bị chi phối bởi lời khai chủ quan
-
Ghi nhận ý chí tự nguyện, năng lực hành vi
-
Phản ánh đúng trình tự, thủ tục công chứng
➡️ Giá trị chứng cứ của hồ sơ công chứng không bị suy giảm theo thời gian nếu được lưu trữ đúng quy định.
3.2. Hồ sơ công chứng lưu trữ bảo toàn giá trị pháp lý của giao dịch
Theo Điều 401 Bộ luật Dân sự 2015, hiệu lực hợp đồng được xác định tại thời điểm giao kết. Hồ sơ công chứng lưu trữ giúp:
-
Xác định chính xác thời điểm phát sinh hiệu lực
-
Đánh giá tính hợp pháp theo pháp luật tại thời điểm đó
-
Tránh việc áp dụng sai luật mới cho giao dịch cũ
4. Lưu trữ hồ sơ công chứng và vai trò bảo vệ trách nhiệm nghề nghiệp sau nhiều năm
Khi tranh chấp phát sinh sau thời gian dài, công chứng viên hoặc tổ chức hành nghề công chứng có thể đối mặt với:
-
Khiếu nại, tố cáo
-
Yêu cầu bồi thường thiệt hại
-
Thanh tra, kiểm tra lại hoạt động đã thực hiện
Theo Điều 38 Luật Công chứng 2014, công chứng viên chịu trách nhiệm về văn bản công chứng. Hồ sơ công chứng lưu trữ là căn cứ duy nhất để:
-
Chứng minh việc tuân thủ đúng quy trình
-
Bảo vệ công chứng viên trước rủi ro pháp lý kéo dài theo thời gian
-
Xác định ranh giới trách nhiệm pháp lý
>>> Xem thêm: Có thể Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng online được không?
5. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ thực tế:
Năm 2008, ông A lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho con trai, được công chứng hợp pháp. Đến năm 2023, các đồng thừa kế khác khởi kiện yêu cầu tuyên hợp đồng vô hiệu với lý do ông A lúc ký kết không minh mẫn.
Tòa án yêu cầu trích xuất HS công chứng lưu trữ gồm:
-
Phiếu yêu cầu công chứng
-
Bút lục xác minh năng lực hành vi
-
Tài liệu giải thích quyền, nghĩa vụ
➡️ Hồ sơ lưu trữ chứng minh tại thời điểm công chứng, ông A hoàn toàn minh mẫn, giao dịch được xác lập hợp pháp, yêu cầu khởi kiện bị bác bỏ.
6. Kết luận
Lưu trữ hồ sơ công chứng trong các giao dịch phát sinh tranh chấp sau nhiều năm không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là giá trị bảo đảm pháp lý bền vững theo thời gian. Hồ sơ công chứng lưu trữ giúp bảo toàn chứng cứ, xác định sự thật khách quan và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên cũng như công chứng viên, bất chấp sự biến động của thời gian và hoàn cảnh.
Trong bối cảnh tranh chấp ngày càng phức tạp và kéo dài, việc chuẩn hóa, bảo mật và duy trì chất lượng lưu trữ hồ sơ công chứng chính là nền tảng cho sự ổn định và an toàn pháp lý của toàn bộ hệ thống giao dịch dân sự.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Đối phó nghĩa vụ thanh toán qua công chứng: Văn bản có bị hủy?
>>> Trình tự thực hiện công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng theo quy định
>>> Những tiêu chí đánh giá tính hợp lệ của công chứng không tại văn phòng
>>> Những bước cần thiết trong thủ tục xin cấp sổ đỏ để tránh hồ sơ bị trả lại
>>> Cách tính lệ phí trước bạ khi đăng ký tài sản
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com












