Công chứng văn bản khai nhận di sản với phần di sản bị phong tỏa
Trong thực tiễn thừa kế, không ít trường hợp di sản đang bị phong tỏa do liên quan đến thi hành án, điều tra hình sự hoặc tranh chấp dân sự. Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng: liệu có thể thực hiện khai nhận di sản phong tỏa tại văn phòng công chứng hay không. Việc phong tỏa không làm mất quyền thừa kế, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi và hiệu lực của văn bản công chứng. Do đó, người thừa kế cần hiểu rõ bản chất pháp lý của biện pháp phong tỏa để lựa chọn đúng hướng xử lý.
>>> Xem thêm: Feedback thực tế từ khách hàng đã sử dụng dịch vụ tạivăn phòng công chứng
1. Phần di sản bị phong tỏa là gì?
Phong tỏa tài sản là biện pháp do cơ quan có thẩm quyền áp dụng nhằm:
Bảo đảm thi hành án;
Ngăn chặn việc tẩu tán tài sản;
Phục vụ điều tra, giải quyết tranh chấp.
Theo “Điều 124 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014)”, tài sản bị phong tỏa không được chuyển dịch, chuyển nhượng hoặc xử lý trái với quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Trong quan hệ thừa kế, phần di sản bị phong tỏa vẫn là di sản, nhưng quyền định đoạt của người thừa kế đối với phần này bị hạn chế.
2. Phong tỏa di sản có làm chấm dứt quyền thừa kế không?
Câu trả lời là không.
Theo “Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015”, di sản bao gồm toàn bộ tài sản thuộc quyền sở hữu của người chết tại thời điểm mở thừa kế. Việc phong tỏa chỉ là biện pháp tạm thời, không làm thay đổi tư cách người thừa kế.
Tuy nhiên, khi khai nhận di sản phong tỏa, công chứng viên phải xác định rõ:
3. Có được công chứng văn bản khai nhận di sản khi di sản bị phong tỏa không?
3.1. Trường hợp có thể công chứng
Việc khai nhận di sản phong tỏa vẫn có thể được thực hiện nếu:
Văn bản chỉ nhằm xác lập tư cách và phần quyền thừa kế;
Không làm phát sinh hành vi chuyển dịch tài sản;
Không trái với nội dung quyết định phong tỏa.
Theo “Điều 4 Luật Công chứng 2014”, công chứng là việc chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của giao dịch dân sự, không đồng nghĩa với việc cho phép thực hiện quyền định đoạt.
3.2. Trường hợp bị từ chối công chứng
Công chứng viên sẽ từ chối nếu:
Văn bản khai nhận kèm theo thỏa thuận phân chia, chuyển nhượng;
Nội dung làm thay đổi tình trạng pháp lý của tài sản;
4. Phân biệt khai nhận di sản và định đoạt di sản bị phong tỏa
Điểm mấu chốt trong khai nhận di sản phong tỏa là sự khác biệt giữa:
Xác lập quyền thừa kế (được phép);
Thực hiện quyền đối với tài sản (bị hạn chế).
Theo “Điều 58 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có trách nhiệm từ chối công chứng nếu giao dịch vi phạm điều cấm của luật. Do đó, văn bản khai nhận chỉ được ghi nhận quyền, không được làm phát sinh hiệu lực chuyển quyền sở hữu.
5. Hồ sơ công chứng khai nhận di sản có tài sản bị phong tỏa
Hồ sơ thường bao gồm:
Giấy chứng tử của người để lại di sản;
Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế;
Quyết định phong tỏa của cơ quan có thẩm quyền;
Giấy tờ về tài sản bị phong tỏa;
Văn bản cam kết không thực hiện hành vi định đoạt trái phép.
Trong thực tế, hồ sơ khai nhận di sản phong tỏa thường được xem xét rất chặt chẽ về nội dung cam kết.
6. Trình tự thực hiện công chứng
Quy trình thông thường gồm:
Tiếp nhận hồ sơ và xác minh quyết định phong tỏa;
Xác định phạm vi di sản không bị hạn chế;
Niêm yết việc khai nhận di sản theo quy định;
Lập văn bản khai nhận di sản có ghi chú tình trạng phong tỏa.
Theo “Điều 18 Nghị định 29/2015/NĐ-CP”, việc niêm yết nhằm đảm bảo quyền lợi của người có liên quan và phòng ngừa tranh chấp.
7. Hệ quả pháp lý của văn bản khai nhận di sản phong tỏa
Văn bản công chứng trong trường hợp này:
Không làm phát sinh quyền định đoạt tài sản;
Không được dùng để đăng ký biến động;
Chỉ có giá trị xác định tư cách và phần quyền thừa kế.
Người thừa kế chỉ được thực hiện các quyền tiếp theo sau khi quyết định phong tỏa được解除 theo quy định pháp luật.
8. Rủi ro pháp lý cần lưu ý
Một số rủi ro thường gặp gồm:
Văn bản công chứng bị vô hiệu do vượt phạm vi phong tỏa;
Trách nhiệm liên đới khi cố ý tẩu tán tài sản;
Phát sinh tranh chấp với cơ quan thi hành án.
Những rủi ro này thường xuất phát từ việc hiểu sai bản chất của khai nhận di sản phong tỏa.
Kết luận
Công chứng văn bản khai nhận di sản với phần di sản bị phong tỏa là thủ tục đặc thù, đòi hỏi phân biệt rõ giữa quyền thừa kế và quyền định đoạt tài sản. Việc khai nhận di sản phong tỏa chỉ nhằm xác lập tư cách thừa kế, không làm thay đổi tình trạng pháp lý của tài sản đang bị hạn chế. Người thừa kế cần thận trọng trong nội dung văn bản và tuân thủ chặt chẽ quyết định phong tỏa để tránh rủi ro pháp lý về sau.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ:Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy:Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
