Công đoàn cơ sở được sử dụng bao nhiêu phí công đoàn?

1. Công đoàn cơ sở được giữ lại 70% tổng số đoàn phí công đoàn

Căn cứ khoản 1 Điều 4 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 502/QĐ-TLĐ của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, tỷ lệ phân phối đoàn phí công đoàn được quy định như sau:

“Công đoàn cơ sở được giữ lại và sử dụng 70% tổng số thu đoàn phí công đoàn, nộp 30% tổng số thu đoàn phí công đoàn lên công đoàn cấp trên theo quy định của Tổng Liên đoàn.”

Như vậy, trong tổng số đoàn phí công đoàn thu được từ đoàn viên, công đoàn cơ sở có quyền giữ lại 70% để phục vụ hoạt động tại đơn vị. Phần 30% còn lại phải được nộp lên công đoàn cấp trên theo quy định.

Ví dụ: Trong một tháng, công đoàn cơ sở thu được 10 triệu đồng tiền đoàn phí thì số tiền được giữ lại để sử dụng là 7 triệu đồng, tương ứng 70%. Số tiền 3 triệu đồng còn lại phải nộp cho công đoàn cấp trên.

Ngoài ra, khi thực hiện quyết toán tài chính hằng năm, công đoàn cơ sở cần theo dõi, hạch toán riêng phần đoàn phí thu tăng thêm theo hướng dẫn của công đoàn cấp trên.

2. Công đoàn cơ sở được sử dụng bao nhiêu kinh phí công đoàn và các khoản thu khác?

Bên cạnh đoàn phí do đoàn viên đóng góp, tài chính công đoàn cơ sở còn được hình thành từ nguồn kinh phí công đoàn và những khoản thu hợp pháp khác. Mỗi nguồn thu sẽ có tỷ lệ phân phối, sử dụng riêng theo quy định.

2.1. Công đoàn cơ sở được sử dụng 75% kinh phí công đoàn

Theo khoản 2 Điều 4 Quy định ban hành kèm Quyết định 502, mức đóng kinh phí công đoàn được xác định bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động.

Đối với tỷ lệ phân phối nguồn thu này, quy định nêu rõ:

“Công đoàn cơ sở được phân phối và sử dụng 75% tổng số thu kinh phí công đoàn theo quy định của Tổng Liên đoàn.”

Theo đó, công đoàn cơ sở được phân phối và sử dụng 75% tổng số kinh phí công đoàn thu được. Cần lưu ý rằng tỷ lệ sử dụng kinh phí công đoàn khác với tỷ lệ sử dụng đoàn phí, cụ thể:

• Đoàn phí công đoàn: Là khoản tiền do đoàn viên đóng hằng tháng, trong đó công đoàn cơ sở được giữ lại và sử dụng 70% tổng số thu theo quy định thông thường.
• Kinh phí công đoàn: Là khoản đóng góp được xác định theo quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, trong đó công đoàn cơ sở được phân phối và sử dụng 75% tổng số thu.

Đối với đơn vị có tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp, phần kinh phí công đoàn được phân phối cho cấp cơ sở sẽ được phân bổ cho tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp theo quy định.

2.2. Công đoàn cơ sở được giữ lại 100% các khoản thu khác

Không giống đoàn phí và kinh phí công đoàn, đối với những nguồn thu khác, công đoàn cơ sở được giữ lại toàn bộ để phục vụ hoạt động của đơn vị.

Cụ thể, theo khoản 3 Điều 4 Quy định ban hành kèm Quyết định 502, công đoàn cơ sở được giữ lại và sử dụng 100% các khoản thu khác theo hướng dẫn của Tổng Liên đoàn.

Những khoản thu thuộc nhóm này bao gồm:

• Nguồn kinh phí do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hỗ trợ cho hoạt động công đoàn hoặc hỗ trợ mua sắm phương tiện phục vụ hoạt động;
• Khoản kinh phí hỗ trợ phối hợp tổ chức các phong trào thi đua, hoạt động văn hóa, thể thao, tham quan, du lịch và chăm lo phúc lợi cho đoàn viên;
• Các khoản tài trợ, hỗ trợ từ tổ chức, cá nhân trong nước;
• Nguồn thu phát sinh từ hoạt động văn hóa, thể thao, nhượng bán hoặc thanh lý tài sản;
• Tiền lãi từ tiền gửi, cổ tức, hoạt động kinh tế, dịch vụ của công đoàn cơ sở và những khoản thu hợp pháp khác.

Mặc dù được giữ lại toàn bộ các khoản thu nêu trên, công đoàn cơ sở vẫn phải thực hiện việc quản lý, sử dụng và quyết toán tài chính theo đúng nguyên tắc, quy định của tổ chức công đoàn.

3. Đoàn phí và kinh phí công đoàn được phân bổ, sử dụng như thế nào?

Sau khi xác định tỷ lệ được giữ lại từ các nguồn thu, công đoàn cơ sở phải phân bổ ngân sách cho từng nhóm hoạt động theo quy định. Trong đó, nguồn tài chính được ưu tiên cho việc chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, người lao động.

3.1. Dành tối thiểu 60% cho hoạt động chăm lo đoàn viên, người lao động

Theo điểm 1.1 khoản 1 Điều 5 Quy định ban hành kèm Quyết định 502, công đoàn cơ sở phải bố trí ít nhất 60% nguồn đoàn phí và kinh phí công đoàn được sử dụng để thực hiện các hoạt động đại diện, bảo vệ, chăm lo và hỗ trợ đoàn viên, người lao động.

Các nội dung được phép chi từ nguồn kinh phí này bao gồm:

• Tổ chức tư vấn, hỗ trợ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động;
• Thăm hỏi đoàn viên hoặc thân nhân khi gặp các trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn, hiếu hỷ;
• Tặng quà cho đoàn viên vào các dịp lễ, Tết, ngày thành lập Công đoàn Việt Nam hoặc ngày sinh nhật;
• Hỗ trợ, trợ cấp cho đoàn viên và người lao động có hoàn cảnh khó khăn, bị tai nạn lao động, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh;
• Hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp;
• Tổ chức các chương trình tuyên truyền, phong trào thi đua, hoạt động văn hóa, văn nghệ và thể thao.

Đối với khoản chi thăm hỏi, trợ cấp và hỗ trợ đoàn viên, Ban Chấp hành công đoàn cơ sở có trách nhiệm quy định mức chi cụ thể trong quy chế chi tiêu nội bộ. Việc quyết định mức hỗ trợ phải căn cứ vào tình hình thực tế và khả năng cân đối tài chính của công đoàn.

3.2. Chi tiền lương, phụ cấp không vượt quá 30%

Theo điểm 1.2 khoản 1 Điều 5 Quy định ban hành kèm Quyết định 502/QĐ-TLĐ, công đoàn cơ sở được sử dụng nguồn tài chính để chi trả tiền lương, phụ cấp cho cán bộ công đoàn chuyên trách và phụ cấp hoạt động đối với cán bộ công đoàn không chuyên trách.

Tuy nhiên, tổng mức chi cho nhóm nội dung này không được vượt quá 30% theo tỷ lệ quy định.

Trong trường hợp nguồn tài chính của công đoàn cơ sở không đủ để bảo đảm các khoản chi, đơn vị cần xem xét điều chỉnh giảm số lượng đối tượng được hưởng hoặc mức phụ cấp dành cho cán bộ công đoàn. Việc điều chỉnh phải phù hợp với khả năng tài chính thực tế, bảo đảm cân đối thu, chi và tuân thủ quy định hiện hành.

3.3. Chi quản lý hành chính tối đa 10%

Bên cạnh chi chăm lo đoàn viên và chi trả lương, phụ cấp, công đoàn cơ sở còn được bố trí một phần nguồn tài chính cho hoạt động quản lý hành chính.

Căn cứ điểm 1.3 khoản 1 Điều 5 Quy định nêu trên, mức chi cho công tác quản lý hành chính tối đa là 10% nguồn kinh phí và đoàn phí công đoàn được sử dụng.

Các khoản chi thuộc nhóm này gồm:

• Chi phí tổ chức hội nghị, cuộc họp và các hoạt động quản lý của công đoàn cơ sở;
• Mua sắm văn phòng phẩm, công cụ, dụng cụ phục vụ công việc;
• Chi sửa chữa thường xuyên tài sản, trang thiết bị;
• Thanh toán bưu phí, thông tin liên lạc và công tác phí;
• Những khoản chi hành chính cần thiết khác theo quy định.

Đáng chú ý, đối với phần kinh phí chưa sử dụng hết ở các nhóm chi có tỷ lệ tối đa, công đoàn cơ sở được bổ sung sang nhóm chi chăm lo, bảo vệ và hỗ trợ đoàn viên, người lao động theo quy định.