Trong thực tế giao dịch dân sự, nhiều người vẫn lựa chọn lập hợp đồng viết tay do tin tưởng nhau hoặc muốn đơn giản hóa thủ tục. Sau đó, khi phát sinh nhu cầu hợp thức hóa giao dịch, câu hỏi thường được đặt ra là: công chứng hợp đồng viết tay có được pháp luật công nhận không?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết quy định pháp luật hiện hành về công chứng hợp đồng viết tay, các trường hợp được và không được công chứng, kèm ví dụ thực tế minh họa để người dân dễ hiểu và tránh rủi ro pháp lý.
>>> Xem thêm: Hàng nghìn khách hàng đã tin tưởng văn phòng công chứng – còn bạn thì sao?
1. Công chứng hợp đồng viết tay là gì?
Công chứng HĐVT được hiểu là việc các bên đã lập hợp đồng dưới dạng viết tay (không theo mẫu, không đánh máy), sau đó mang hợp đồng này đến tổ chức hành nghề công chứng để yêu cầu công chứng.
📌 Về mặt hình thức, pháp luật không cấm hợp đồng được lập dưới dạng viết tay. Tuy nhiên, việc hợp đồng viết tay có được công chứng hay không còn phụ thuộc vào nội dung, loại giao dịch và điều kiện pháp lý kèm theo.
2. Công chứng hợp đồng viết tay có được pháp luật cho phép không?
Câu trả lời là: Có thể được công chứng, nhưng không phải mọi hợp đồng viết tay đều được công chứng.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo Điều 40 Luật Công chứng 2014:
“Người yêu cầu công chứng có quyền tự soạn thảo hợp đồng, giao dịch hoặc yêu cầu công chứng viên soạn thảo.”
Quy định này cho phép người dân:
Tự soạn hợp đồng (kể cả viết tay)
Mang đến tổ chức hành nghề công chứng để yêu cầu công chứng
👉 Như vậy, về nguyên tắc, công chứng HĐVT không bị pháp luật cấm, nếu hợp đồng đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
>>> Xem thêm: Khi hồ sơ nhà đất của bạn cần được xử lý nhanh, dịch vụ sang tên sổ đỏ là lựa chọn đáng tin cậy.
3. Điều kiện để công chứng hợp đồng viết tay được công nhận
Để công chứng HĐVT được pháp luật công nhận, hợp đồng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
📌 Điều kiện về nội dung và chủ thể
Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có hiệu lực khi:
Các bên có năng lực hành vi dân sự
Hoàn toàn tự nguyện
Nội dung, mục đích không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội
Hình thức phù hợp quy định pháp luật
📌 Điều kiện về loại giao dịch
Một số giao dịch bắt buộc phải lập thành hợp đồng công chứng ngay từ đầu, ví dụ:
Theo Điều 167 Luật Đất đai 2013, các hợp đồng này:
“Phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật.”
👉 Nếu hợp đồng viết tay được lập sau khi giao dịch đã hoàn tất hoặc không đúng thời điểm luật định, công chứng viên có thể từ chối công chứng.
📍 Ví dụ thực tế
Ông A và ông B mua bán đất bằng giấy viết tay từ năm 2020. Đến năm 2024, hai bên mang giấy này đi yêu cầu công chứng. Công chứng viên từ chối vì giao dịch mua bán đất phải được công chứng tại thời điểm xác lập giao dịch, không thể công chứng hồi tố.
4. Trường hợp công chứng hợp đồng viết tay bị từ chối
Dù người dân có nhu cầu, công chứng viên vẫn có quyền từ chối công chứng hợp đồng viết tay trong các trường hợp sau:
📌 Căn cứ pháp lý
Theo khoản 4 Điều 7 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải:
“Từ chối công chứng hợp đồng, giao dịch có nội dung vi phạm pháp luật.”
📌 Các trường hợp thường bị từ chối
Hợp đồng viết tay mua bán nhà đất không đúng hình thức luật định
Hợp đồng đã được thực hiện xong, nay yêu cầu công chứng để “hợp thức hóa”
Nội dung hợp đồng mâu thuẫn, không rõ ràng
Không đủ giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản
📍 Ví dụ thực tế
Hai bên lập giấy viết tay chuyển nhượng nhà ở, đã giao tiền và giao nhà. Khi mang đi công chứng, công chứng viên từ chối vì hợp đồng không được lập và ký kết tại thời điểm công chứng, không bảo đảm kiểm tra ý chí tự nguyện.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn Công chứng thừa kế khi người để lại tài sản mất không có di chúc.
5. Kết luận
Công chứng hợp đồng viết tay chỉ được pháp luật công nhận trong những trường hợp nhất định, khi hợp đồng đáp ứng đầy đủ điều kiện về nội dung, chủ thể, hình thức và thời điểm xác lập giao dịch. Hợp đồng viết tay không thể dùng để hợp thức hóa các giao dịch mà pháp luật bắt buộc phải công chứng ngay từ đầu, đặc biệt là giao dịch nhà đất.
Để tránh rủi ro pháp lý, người dân nên:
Thực hiện công chứng ngay khi xác lập giao dịch quan trọng
Không mua bán, chuyển nhượng tài sản giá trị lớn bằng giấy viết tay
Tham khảo ý kiến công chứng viên hoặc luật sư trước khi ký kết
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
