Công chứng giấy tờ cho người không biết chữ được thực hiện?
Trong thực tế, không ít người dân – đặc biệt là người cao tuổi, người dân tộc thiểu số hoặc người có hoàn cảnh đặc biệt – không biết chữ hoặc không đọc, không viết được. Khi phát sinh nhu cầu ký kết hợp đồng, lập di chúc, ủy quyền…, nhiều người lo ngại rằng không biết chữ thì có được công chứng hay không.
Vậy pháp luật quy định thế nào về công chứng cho người không biết chữ? Trình tự thực hiện ra sao để bảo đảm quyền lợi và an toàn pháp lý? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết, có căn cứ pháp lý và ví dụ thực tế minh họa.
>>> Xem thêm: Đây là nơi công chứng đáng tin cho mọi loại giấy tờ dân sự và giao dịch quan trọng.
1. Công chứng cho người không biết chữ có được pháp luật cho phép không?
Câu trả lời là CÓ. Pháp luật Việt Nam cho phép công chứng cho người không biết chữ, nhưng việc công chứng phải tuân thủ trình tự chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm sự tự nguyện và hiểu biết của người yêu cầu công chứng.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo Điều 48 Luật Công chứng 2014 quy định về việc ký, điểm chỉ trong văn bản công chứng:
“Trường hợp người yêu cầu công chứng không ký được, không biết chữ thì phải điểm chỉ; việc điểm chỉ phải được thực hiện trước mặt công chứng viên.”
👉 Như vậy, không biết chữ không phải là lý do để từ chối công chứng, nếu người đó vẫn có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
2. Điều kiện để công chứng cho người không biết chữ
Để việc công chứng cho người không biết chữ được pháp luật công nhận, cần đáp ứng các điều kiện sau:
📌 Điều kiện về năng lực hành vi dân sự
Theo Điều 20 Bộ luật Dân sự 2015:
Người từ đủ 18 tuổi
Không bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự
👉 Người không biết chữ nhưng minh mẫn, nhận thức được hành vi của mình vẫn có quyền yêu cầu công chứng.
📌 Điều kiện về sự tự nguyện
Theo Điều 7 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải:
Kiểm tra ý chí tự nguyện
Bảo đảm người yêu cầu hiểu rõ nội dung và hậu quả pháp lý
📍 Ví dụ thực tế
Cụ A, 75 tuổi, không biết chữ nhưng minh mẫn, yêu cầu công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho con trai. Công chứng viên vẫn tiếp nhận hồ sơ vì cụ A đủ năng lực hành vi dân sự.
Người yêu cầu công chứng điểm chỉ (lăn tay) trước mặt công chứng viên
Thông thường sử dụng ngón trỏ phải, nếu không thì ngón khác và phải ghi rõ
🔹 Bước 4: Ghi rõ trong lời chứng
Công chứng viên ghi rõ trong lời chứng:
“Người yêu cầu công chứng không biết chữ, văn bản đã được đọc lại, giải thích rõ và người này đã đồng ý, điểm chỉ.”
📍 Ví dụ thực tế khi công chứng cho người không biết chữ
Bà B không biết chữ, lập di chúc để lại tài sản cho các con. Công chứng viên đọc toàn bộ di chúc, giải thích từng nội dung, bà B đồng ý và điểm chỉ. Văn bản công chứng hoàn toàn hợp pháp.
4. Những lưu ý quan trọng khi công chứng cho người không biết chữ
Để bảo đảm an toàn pháp lý, khi công chứng cho người KBC, cần lưu ý một số vấn đề sau:
🔹 Có thể cần người làm chứng trong một số trường hợp
Theo Điều 47 Luật Công chứng 2014, người làm chứng được yêu cầu khi:
Người công chứng không thể tự mình nhận thức đầy đủ
Pháp luật chuyên ngành có quy định
📌 Người làm chứng:
Phải đủ 18 tuổi
Có năng lực hành vi dân sự
Không có quyền lợi liên quan đến giao dịch
🔹 Dễ bị từ chối công chứng nếu có dấu hiệu ép buộc
Nếu công chứng viên nhận thấy:
Người không biết chữ không hiểu nội dung
Có dấu hiệu bị dẫn dắt, ép buộc
👉 Công chứng viên có quyền và nghĩa vụ từ chối công chứng theo khoản 4 Điều 7 Luật Công chứng 2014.
📍 Ví dụ thực tế khi công chứng cho người không biết chữ
Người con yêu cầu công chứng hợp đồng chuyển nhượng nhà cho mình, trong khi người cha không biết chữ và không hiểu rõ nội dung. Công chứng viên phát hiện dấu hiệu ép buộc và từ chối công chứng.
>>> Xem thêm: Hỗ trợ tận tình, đúng quy trình, đúng pháp luật – đó là Dịch vụ công chứng mà bạn đang tìm kiếm.
5. Kết luận
Công chứng cho người không biết chữ là hoàn toàn được pháp luật cho phép, miễn là người đó có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và việc công chứng được thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo Luật Công chứng 2014. Quy định này thể hiện tính nhân văn của pháp luật, bảo đảm quyền dân sự cho mọi công dân, không phân biệt trình độ học vấn.
Để bảo đảm an toàn pháp lý, người dân và người thân nên:
Trung thực trong việc cung cấp thông tin
Tôn trọng ý chí tự nguyện của người không biết chữ
Phối hợp đầy đủ với công chứng viên trong quá trình công chứng
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Có cần công chứng giấy uỷ quyền trong hợp đồng ủy quyền đăng ký hộ tịch và định đoạt bất động sản không?
>>> Văn phòng công chứnguy tín, tiện lợi cung cấp các dịch vụ làm sổ đỏ, sang tên sổ đỏ,… tại khu vực Hà Nội.
>>> Xem thêm: Hiểu thế nào là di chúc miệng? Quy định của pháp luật hiện hành 2026 về hiệu lực của di chúc miệng.
>>> Quy trình, thủ tục làm dịch vụ sổ đỏ lần đầu cho đất phi nông nghiệp theo quy định của pháp luật có phức tạp và tốn nhiều chi phí không?
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
