Hiện nay, trên thực tế vẫn còn không ít trường hợp người dân mua bán nhà đất thông qua vi bằng do thiếu hiểu biết pháp luật hoặc bị hấp dẫn bởi mức giá thấp. Tuy nhiên, hình thức giao dịch này tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng, thậm chí có thể dẫn đến việc mất toàn bộ tài sản đã bỏ ra. Vậy nếu “trót” mua nhà đất qua vi bằng và bị bên bán đòi lại, người mua cần xử lý như thế nào? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
>>> Có thể bạn quan tâm: Trường hợp nào được miễn các loại thuế phí khi thực hiện dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói cho nhà biệt thự liền kề?
1. Mua nhà đất qua vi bằng bị đòi lại, phải làm sao?
Theo quy định tại khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất bắt buộc phải được lập thành hợp đồng và có công chứng hoặc chứng thực hợp pháp.
Bên cạnh đó, Điều 37 Nghị định 08/2020/NĐ-CP cũng nêu rõ thừa phát lại không được phép lập vi bằng đối với giao dịch mua bán nhà đất. Điều này đồng nghĩa với việc sử dụng vi bằng để thay thế hợp đồng chuyển nhượng là không đúng quy định pháp luật.
Do đó, các giao dịch nhà đất thông qua vi bằng thường không được pháp luật công nhận và bảo vệ khi xảy ra tranh chấp. Trong trường hợp đã lỡ mua nhà đất theo hình thức này và phát sinh tranh chấp bị đòi lại tài sản, người mua có thể cân nhắc hai hướng xử lý sau:

Cách 1: Thương lượng, đàm phán
Đây là phương án nên được ưu tiên trước tiên vì giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế căng thẳng giữa các bên. Dù vi bằng không có giá trị thay thế hợp đồng chuyển nhượng hợp pháp, nhưng các bên vẫn có thể thỏa thuận để giải quyết vấn đề.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc yêu cầu hoàn trả tiền hoặc bồi thường thường gặp nhiều khó khăn, đặc biệt khi bên bán không thiện chí. Trong trường hợp không thể tự thỏa thuận, các bên có thể nhờ bên thứ ba hỗ trợ hòa giải như:
- Tổ trưởng tổ dân phố nơi có nhà đất;
- Hòa giải viên;
- Luật sư hoặc tổ chức hành nghề luật.
>>> Xem thêm: Công chứng là gì? Tất tần tật thông tin về công chứng mà bạn cần biết
Nếu đạt được thỏa thuận, các bên cần nhanh chóng ký kết lại hợp đồng chuyển nhượng đúng quy định, có công chứng hoặc chứng thực để đảm bảo tính pháp lý.
Cách 2: Khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền
Khi không thể giải quyết bằng thương lượng, việc khởi kiện ra Tòa án là phương án tiếp theo để bảo vệ quyền lợi. Tuy nhiên, đây là quá trình có thể kéo dài và phát sinh chi phí.

Theo khoản 4 Điều 37 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, vi bằng không được lập để xác nhận nội dung hoặc chữ ký trong các giao dịch thuộc phạm vi bắt buộc công chứng, chứng thực. Do đó, nếu vụ việc được đưa ra Tòa, vi bằng có khả năng bị tuyên vô hiệu, đồng nghĩa với việc giao dịch mua bán không được công nhận.
Dù vậy, vi bằng vẫn có thể được xem là một nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết tranh chấp. Vì vậy, người mua cần tham gia đầy đủ các buổi làm việc, hòa giải, xét xử; đồng thời cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ để bảo vệ quyền lợi của mình.
2. Cảnh báo: Mua nhà đất qua vi bằng tiềm ẩn nguy cơ “mất trắng”
2.1 Không tồn tại khái niệm “công chứng vi bằng”
Trên thực tế, nhiều đối tượng lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân để sử dụng cụm từ “công chứng vi bằng” nhằm tạo niềm tin. Tuy nhiên, cần khẳng định rằng pháp luật hiện hành không có khái niệm này.
>>> Xem thêm: 06 điều cần biết về lập vi bằng mua bán đất để không bị lừa.
Công chứng và vi bằng là hai loại hình hoàn toàn khác nhau, có bản chất và giá trị pháp lý riêng biệt. Vì vậy, người dân cần cảnh giác với các thông tin quảng cáo sai lệch như “mua nhà đất vi bằng có công chứng” để tránh bị lừa đảo.
2.2 Mua nhà đất qua vi bằng có được pháp luật bảo vệ không?
Vi bằng là văn bản do thừa phát lại lập nhằm ghi nhận sự kiện, hành vi thực tế và có thể được sử dụng làm chứng cứ khi giải quyết tranh chấp tại Tòa án.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều được lập vi bằng. Theo Điều 37 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, thừa phát lại không được lập vi bằng đối với giao dịch mua bán nhà đất. Trong khi đó, theo khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013, các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực.
Ngoài ra, theo khoản 4 và khoản 8 Điều 32 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, hành vi lập vi bằng trái quy định trong mua bán nhà đất có thể bị xử phạt từ 10 đến 15 triệu đồng và bị tước quyền hành nghề trong một thời gian nhất định.
Như vậy, pháp luật không cho phép sử dụng vi bằng để thực hiện việc chuyển nhượng nhà đất. Vi bằng chỉ được sử dụng trong một số trường hợp nhất định như:
- Ghi nhận việc đặt cọc;
- Ghi nhận việc giao nhận tiền;
- Ghi nhận việc bàn giao tài sản.
Nếu cố tình thực hiện giao dịch mua bán nhà đất thông qua vi bằng, người mua sẽ không được pháp luật bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp. Vì vậy, cần đặc biệt thận trọng và tuân thủ đúng quy định khi thực hiện các giao dịch liên quan đến bất động sản.
>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng tặng cho đối với đất thổ cư được thực hiện thế nào?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Mua nhà đất qua vi bằng bị đòi lại, phải làm sao?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Trường hợp sau khi tranh chấp đất đai có làm được dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh không?
>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?
>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội.
>>> Danh sách các văn phòng công chứng gần nhất làm việc cả thứ 7 và chủ nhật tại thành phố Hà Nội
>>> Tai nạn lao động có được hưởng BHXH không?
