Tranh chấp thừa kế đất đai là một trong những loại tranh chấp phát sinh khá phổ biến trên thực tế. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn không biết khi xảy ra tranh chấp có bắt buộc phải hòa giải tại UBND cấp xã trước hay có thể nộp đơn khởi kiện trực tiếp đến Tòa án? Để giải đáp thắc mắc này, hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây nhé.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội có hỗ trợ làm việc ngoài giờ hay ngày lễ không?

Tranh chấp thừa kế đất đai có bắt buộc hòa giải tại UBND cấp xã không?

Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 (số 31/2024/QH15), khi phát sinh tranh chấp đất đai, Nhà nước khuyến khích các bên tự hòa giải hoặc hòa giải thông qua cơ sở.

Nếu việc tự hòa giải không đạt kết quả thì đối với tranh chấp đất đai, các bên phải thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp trước khi khởi kiện ra Tòa án.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa tranh chấp đất đaitranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất. Đối với tranh chấp thừa kế đất đai, pháp luật không quy định bắt buộc phải hòa giải tại UBND cấp xã vì đây không phải là tranh chấp đất đai theo nghĩa hẹp mà chỉ là tranh chấp có liên quan đến quyền sử dụng đất.

Trên thực tế, tranh chấp thừa kế đất đai thường phát sinh giữa các đồng thừa kế hoặc giữa những người cho rằng mình có quyền hưởng di sản là quyền sử dụng đất.

Tranh chấp thừa kế đất đai

Chính vì vậy, không ít trường hợp nhầm lẫn cho rằng mọi tranh chấp liên quan đến đất đều phải qua thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện.

Tuy nhiên, khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP quy định rõ:

Đối với các tranh chấp khác có liên quan đến quyền sử dụng đất như tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất, tranh chấp chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất… thì việc hòa giải tại UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện bắt buộc để khởi kiện vụ án.

Như vậy, khi phát sinh tranh chấp thừa kế đất đai, người có quyền và lợi ích liên quan có thể nộp đơn khởi kiện trực tiếp đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền mà không cần thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp.

Hồ sơ và thủ tục khởi kiện tranh chấp thừa kế nhà, đất

– Bước 1: Nộp đơn khởi kiện

* Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (số 92/2015/QH13), người khởi kiện cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ gồm:

  • Đơn khởi kiện theo đúng mẫu quy định.
  • Bản sao giấy tờ tùy thân như Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng.
  • Các tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.

>>> Xem thêm: Tìm các văn phòng công chứng thực hiện dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh, giao ngay trong ngày.

Trường hợp vì nguyên nhân khách quan chưa thể nộp đầy đủ chứng cứ cùng đơn khởi kiện thì người khởi kiện được nộp những tài liệu hiện có để chứng minh yêu cầu khởi kiện. Trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện tiếp tục bổ sung tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án.

Tranh chấp thừa kế đất đai

* Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền

* Các hình thức nộp đơn khởi kiện

Theo khoản 1 Điều 190 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (số 92/2015/QH13), người khởi kiện có thể lựa chọn một trong các hình thức sau:

  • Nộp trực tiếp tại Tòa án (đây là hình thức được áp dụng phổ biến nhất).
  • Gửi hồ sơ thông qua dịch vụ bưu chính.
  • Gửi đơn bằng phương thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu Tòa án đã triển khai).

– Bước 2: Tiếp nhận và thụ lý vụ án

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Thẩm phán sẽ xác định số tiền tạm ứng án phí phải nộp, ghi vào giấy báo và gửi cho người khởi kiện. Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án dân sự theo hướng dẫn trong giấy báo, sau đó nộp lại biên lai cho Tòa án.

Khi nhận được biên lai nộp tiền tạm ứng án phí, Thẩm phán sẽ tiến hành thụ lý vụ án và ghi vào sổ thụ lý theo quy định.

Đối với trường hợp thuộc diện được miễn tiền tạm ứng án phí hoặc án phí, nếu đáp ứng đủ điều kiện thì Tòa án sẽ thụ lý vụ án ngay sau khi tiếp nhận đơn khởi kiện.

– Bước 3: Chuẩn bị xét xử

Theo Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (số 92/2015/QH13), thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm là không quá 04 tháng. Đối với vụ án có tính chất phức tạp hoặc do trở ngại khách quan thì có thể được gia hạn nhưng không quá 02 tháng.

– Bước 4: Xét xử sơ thẩm

Tòa án mở phiên tòa sơ thẩm để xem xét, giải quyết yêu cầu khởi kiện theo quy định của pháp luật.

– Bước 5: Thi hành án

Nếu bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật và không bị kháng cáo, kháng nghị thì các bên có trách nhiệm thi hành theo nội dung bản án hoặc quyết định đã tuyên.

– Bước 6: Xét xử phúc thẩm

Trường hợp bản án hoặc quyết định sơ thẩm bị kháng cáo hoặc kháng nghị đúng quy định thì vụ án sẽ được Tòa án cấp phúc thẩm xem xét, giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

>>> Xem thêm: Dự kiến từ ngày 1/1/2025, có thể kiểm tra Sổ đỏ thật giả bằng mã QR?

Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Tranh chấp thừa kế đất đai có bắt buộc hòa giải tại UBND cấp xã không?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

>>> Khi có đồng sở hữu, công chứng mua bán nhà đất cần những điều kiện gì?

>>> Địa chỉ dịch thuật đa ngôn ngữ hiếm uy tín nhất tại Hà Nội

>>> Công chứng di chúc đối với người bị cụt tay được thực hiện thế nào?

>>> Quyết định thu hồi đất có hiệu lực bao lâu?