Công chứng di chúc tại nhà cần đáp ứng điều kiện gì?
Trong thực tế, nhiều người cao tuổi, người bệnh hoặc người không thể di chuyển mong muốn lập di chúc tại nơi cư trú để thuận tiện và bảo đảm tính an toàn pháp lý. Khi đó, hình thức công chứng di chúc tại nhà được lựa chọn. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều được phép công chứng ngoài trụ sở, và việc lập di chúc phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Vậy công chứng di chúc tại nhà cần đáp ứng những điều kiện gì, thủ tục ra sao và có giá trị pháp lý như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết.
Công chứng DC tại nhà là việc công chứng viên thực hiện chứng nhận di chúc tại địa điểm ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, thường là tại nhà riêng, bệnh viện, cơ sở chăm sóc y tế… theo yêu cầu của người lập di chúc.
Hình thức này thuộc nhóm:
Công chứng ngoài trụ sở;
Công chứng lưu động;
Công chứng tận nơi.
Di chúc được công chứng tại nhà có giá trị pháp lý tương đương với di chúc công chứng tại văn phòng nếu bảo đảm đúng trình tự, điều kiện luật định.
2. Căn cứ pháp lý về công chứng di chúc tại nhà
2.1. Quy định về công chứng ngoài trụ sở
Theo Điều 44 Luật Công chứng 2014:
Việc công chứng phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp người yêu cầu công chứng là người già yếu, không thể đi lại được, người đang bị tạm giữ, tạm giam, đang thi hành án phạt tù hoặc có lý do chính đáng khác thì được thực hiện ngoài trụ sở.
Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp cho phép công chứng di chúc tại nhà.
2.2. Điều kiện để di chúc hợp pháp
Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp khi:
Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
Nội dung và hình thức di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội;
Di chúc bằng văn bản phải tuân thủ đúng quy định pháp luật.
2.3. Quy định về công chứng di chúc
Theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm:
Kiểm tra năng lực hành vi dân sự;
Xác định ý chí tự nguyện;
Đọc lại toàn bộ nội dung di chúc cho người lập di chúc nghe trước khi ký/điểm chỉ.
Nếu không có lý do chính đáng, văn phòng công chứng có quyền từ chối công chứng DC tại nhà.
3.2. Người lập di chúc phải minh mẫn, có năng lực hành vi dân sự
Đây là điều kiện bắt buộc. Công chứng viên sẽ:
Trực tiếp trao đổi, đặt câu hỏi;
Đánh giá khả năng nhận thức;
Có thể yêu cầu giấy xác nhận y tế nếu cần thiết.
Nếu người lập di chúc không còn minh mẫn, việc công chứng sẽ bị từ chối.
3.3. Nội dung di chúc phải hợp pháp
Di chúc không được:
Vi phạm điều cấm của luật;
Trái đạo đức xã hội;
Xâm phạm quyền thừa kế bắt buộc của người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc (theo Bộ luật Dân sự).
3.4. Địa điểm công chứng phải bảo đảm điều kiện làm việc
Địa điểm cần:
Yên tĩnh, đủ ánh sáng;
Đảm bảo người lập di chúc thể hiện ý chí tự nguyện;
Không có sự ép buộc, can thiệp.
4. Thủ tục công chứng di chúc tại nhà và ví dụ minh họa
4.1. Thủ tục công chứng di chúc tại nhà
Các bước cơ bản:
Liên hệ văn phòng công chứng đăng ký công chứng di chúc tại nhà.
Cung cấp hồ sơ: giấy tờ tùy thân, giấy tờ tài sản, dự thảo di chúc (nếu có), giấy xác nhận tình trạng sức khỏe (nếu cần).
Thỏa thuận thời gian, địa điểm, chi phí.
Công chứng viên đến tận nơi kiểm tra năng lực, ý chí tự nguyện.
Ký/điểm chỉ, công chứng viên chứng nhận.
Nhận bản chính di chúc.
4.2. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ: Bà H (82 tuổi) bị tai biến, đi lại khó khăn, muốn lập di chúc để lại căn nhà cho các con. Gia đình liên hệ văn phòng công chứng yêu cầu công chứng DC tại nhà. Công chứng viên đến trực tiếp, kiểm tra tình trạng minh mẫn của bà H, đọc lại nội dung di chúc, bà H điểm chỉ xác nhận. Di chúc được công chứng hợp pháp và có giá trị thi hành khi bà H qua đời.
>>> Xem thêm: Câu chuyện thực tế: Nhờ Công chứng di chúc mà gia đình tránh được tranh chấp tài sản.
5. Kết luận
✔ Công chứng DC tại nhà được áp dụng khi người lập di chúc có lý do chính đáng không thể đến văn phòng. ✔ Người lập di chúc phải minh mẫn, tự nguyện, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. ✔ Nội dung di chúc phải hợp pháp, không trái quy định pháp luật. ✔ Thủ tục cần thực hiện đúng quy trình để đảm bảo giá trị pháp lý lâu dài.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Văn phòng công chứng phố Giảng Võ công chứng thứ 7, chủ nhật, ngoài giờ hành chính.
>>> Thủ tục công chứng hợp đồng chuyển nhượng mua bán nhà đất được thực hiện qua mấy bước?
>>> Có cần công chứng giấy uỷ quyền trong hợp đồng ủy quyền đăng ký hộ tịch và định đoạt bất động sản không?
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
