Trong các giao dịch dân sự, kinh tế, nhà đất, thừa kế…, công chứng được xem là “lá chắn pháp lý” giúp bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Tuy nhiên, không ít người vẫn chưa hiểu đầy đủ giá trị pháp lý văn bản công chứng và vì sao văn bản đã được công chứng lại có ý nghĩa quan trọng đến vậy.
Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết giá trị pháp lý của văn bản công chứng theo quy định pháp luật hiện hành, kèm căn cứ pháp lý và ví dụ thực tế minh họa, giúp người dân hiểu rõ và sử dụng đúng công cụ pháp lý này.
Văn bản công chứng là hợp đồng, giao dịch hoặc bản dịch đã được công chứng viên chứng nhận theo đúng trình tự, thủ tục của Luật Công chứng.
Giá trị pháp lý văn bản công chứng được hiểu là:
Hiệu lực pháp lý ràng buộc các bên tham gia
Giá trị chứng cứ trước Tòa án
Căn cứ để cơ quan nhà nước giải quyết thủ tục hành chính và thi hành án
📌 Căn cứ pháp lý
Theo Điều 5 Luật Công chứng 2014 quy định:
“Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.”
👉 Ngay khi hoàn tất công chứng, văn bản phát sinh giá trị pháp lý đầy đủ, không phụ thuộc vào việc các bên có thực hiện nghĩa vụ hay chưa.
2. Giá trị pháp lý văn bản công chứng đối với các bên tham gia giao dịch
Một trong những nội dung quan trọng nhất của giá trị pháp lý văn bản công chứng là tính ràng buộc trách nhiệm pháp lý giữa các bên.
📌 Căn cứ pháp luật
Theo khoản 2 Điều 5 Luật Công chứng 2014:
“Hợp đồng, giao dịch được công chứng có hiệu lực thi hành đối với các bên liên quan; các bên có nghĩa vụ thực hiện đúng cam kết.”
Điều này có nghĩa:
Không bên nào được tự ý phủ nhận nội dung đã ký
Việc vi phạm hợp đồng có thể bị khởi kiện và buộc thực hiện nghĩa vụ
📍 Ví dụ thực tế
Anh A và chị B ký hợp đồng mua bán nhà đã công chứng. Sau đó, anh A không bàn giao nhà đúng hạn. Chị B có quyền khởi kiện và yêu cầu Tòa án buộc anh A thực hiện đúng hợp đồng, căn cứ trực tiếp vào văn bản công chứng.
>>> Xem thêm: Dù bạn là cá nhân hay doanh nghiệp, dịch vụ sang tên sổ đỏ đều có gói hỗ trợ phù hợp.
3. Giá trị pháp lý văn bản công chứng với tư cách là chứng cứ trước Tòa án
Một ưu điểm nổi bật thể hiện giá trị pháp lý văn bản công chứng là giá trị chứng cứ đặc biệt khi xảy ra tranh chấp.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo khoản 3 Điều 5 Luật Công chứng 2014:
“Văn bản công chứng có giá trị chứng cứ; những tình tiết, sự kiện trong văn bản công chứng không phải chứng minh, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên bố là vô hiệu.”
Điều này giúp:
Rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp
Giảm gánh nặng chứng minh cho các bên
Hạn chế việc chối bỏ chữ ký, nội dung giao dịch
📍 Ví dụ thực tế
Trong tranh chấp hợp đồng vay tiền, bên vay phủ nhận chữ ký. Nếu hợp đồng vay đã được công chứng, Tòa án mặc nhiên công nhận giá trị chứng cứ, không cần giám định chữ ký (trừ khi có căn cứ tuyên vô hiệu).
4. Giá trị pháp lý văn bản công chứng trong thi hành án và thủ tục hành chính
Giá trị pháp lý văn bản công chứng không chỉ thể hiện ở tranh chấp mà còn rất quan trọng trong thi hành án và giải quyết thủ tục hành chính.
📌 Căn cứ pháp lý
Theo Luật Thi hành án dân sự, văn bản công chứng là:
Căn cứ để các bên tự nguyện thi hành
Cơ sở để Tòa án, cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết tranh chấp
Trong thực tiễn, các thủ tục như:
Sang tên sổ đỏ
Đăng ký biến động đất đai
Khai nhận, phân chia di sản thừa kế 👉 đều bắt buộc hoặc ưu tiên sử dụng văn bản công chứng.
📍 Ví dụ thực tế
Anh C nhận thừa kế quyền sử dụng đất theo văn bản khai nhận di sản đã công chứng. Cơ quan đăng ký đất đai căn cứ trực tiếp vào văn bản này để thực hiện sang tên, không yêu cầu thêm chứng cứ khác.
Giá trị pháp lý văn bản công chứng được pháp luật Việt Nam ghi nhận rất rõ ràng và toàn diện: có hiệu lực thi hành, giá trị chứng cứ cao và là căn cứ quan trọng trong giải quyết tranh chấp cũng như thủ tục hành chính. Công chứng không chỉ là hình thức mà là cơ chế bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự.
Vì vậy, đối với các hợp đồng, giao dịch quan trọng, người dân nên:
Thực hiện công chứng theo đúng quy định
Không chủ quan sử dụng giấy tờ viết tay
Hiểu rõ giá trị pháp lý của văn bản công chứng để bảo vệ quyền lợi của mình
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
